म्युचुअल फण्ड के हो, कसरी काम गर्छ, यसको प्रकारहरू (ओपन एन्डेड र क्लोज एन्डेड), र NAV कसरी पढ्ने

(Mutual Fund) म्युचुअल फण्ड के हो?

म्युचुअल फण्ड भनेको धेरै लगानीकर्ताहरूको पैसा जम्मा गरेर विभिन्न धितोपत्र (जस्तै: सेयर, ऋणपत्र, बैंक डिपोजिट आदि) मा लगानी गर्ने एक किसिमको सामूहिक लगानी योजना हो।
यसलाई फण्ड म्यानेजर (वित्तीय विशेषज्ञ) ले चलाउँछन्।

(Mutual Fund) म्युचुअल फण्ड कसरी काम गर्छ?

1. पब्लिकबाट पैसा संकलन गर्छ।
2. लगानी गर्ने निर्णय फण्ड म्यानेजरले लिन्छन्।
3. लाभ वा नोक्सानी फण्डको सम्पत्तिमा आधारित हुन्छ।
4. प्रतिफल (Return) लगानीकर्तालाई लाभांश, पूँजी वृद्धिको रूपमा दिन सक्छ।

म्युचुअल फण्डका प्रकारहरू

१. ओपन एन्डेड म्युचुअल फण्ड (Open Ended Mutual Fund)

• जुनसुकै बेला किनबेच गर्न सकिने।
• शेयर बजारमा सूचीकृत नहुन सक्छ।
• NAV मा आधारित मूल्यमा खरिद/बिक्री हुन्छ।
• उदाहरण: NIBL Sahabhagita Fund

२. क्लोज एन्डेड म्युचुअल फण्ड (Close Ended Mutual Fund)

• प्रारम्भमा मात्र खरीद गर्न मिल्ने (IPO को माध्यमबाट)।
• एक निश्चित अवधिको लागि सीमित हुन्छ (जस्तै: 5 वर्ष, 10 वर्ष)।
• दोस्रो बजार (NEPSE) मा कारोबार हुन्छ।
• मूल्य बजारमा डिमान्ड र सप्लाई अनुसार घटबढ गर्न सक्छ।
• उदाहरण: NIBL Samriddhi Fund – II

NAV (Net Asset Value) भनेको के हो? कसरी पढ्ने?

NAV = फण्डको कुल सम्पत्ति – कुल दायित्व ÷ फण्डका कुल इकाइहरू

यो फण्डको “प्रति इकाइ” मूल्य हो।

कसरी बुझ्ने?

• यदि कुनै म्युचुअल फण्डको NAV = रू. 11 छ भने, तपाईंको प्रत्येक इकाइको मूल्य रू. 11 हो।
• NAV बढ्नु भनेको फण्ड लाभमा छ।
• NAV घट्नु भनेको नोक्सान।

उदाहरण

मानौं तपाईंले 1,000 इकाइ रू. 10 मा खरिद गर्नुभयो।

• अहिले NAV = 12 छ भने तपाईंको मूल्य = 1,000 x 12 = रू. 12,000
• लाभ = रू. 2,000

यदि तपाईंलाई चाहिन्छ भने म म्युचुअल फण्डमा लगानी गर्ने प्रक्रिया र नेपालमा उपलब्ध प्रमुख फण्डहरूको जानकारी पनि दिन सक्छु। भन्नुहोस्।